Chuyển phôi là khoảng thời gian nhiều người làm IVF rất nhạy cảm, vừa mong vừa lo. Nếu gặp phải cảm cúm trong giai đoạn chờ phôi làm tổ, nhiều chị em sẽ hoảng hốt: “Liệu phôi có bị ảnh hưởng không? Mình nên làm gì?” 

Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp thông tin y tế chính thống, ngắn gọn, dễ hiểu để bạn biết cách theo dõi và xử trí an toàn.

Sau chuyển phôi bị cảm cúm có sao không?

Câu trả lời là: đa số trường hợp cảm nhẹ, không sốt cao, không biến chứng thì không làm hỏng phôi. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải phân biệt giữa cảm lạnh/cảm thông thường và cúm (influenza), cùng với việc có sốt cao hay không. 

Sốt cao ở giai đoạn sớm của thai kỳ (hoặc ngay sau chuyển phôi khi phôi đang làm tổ) có liên quan với tăng nguy cơ một vài vấn đề phát triển theo một số nghiên cứu; vì vậy nếu có sốt, cần xử trí kịp thời. 

Nói cách khác: ho, nghẹt mũi, đau họng nhẹ… thường không phải lý do quá lo, nhưng sốt ≥ 38°C kèm khó thở, đau ngực, chóng mặt, ra máu âm đạo… là những dấu hiệu cần liên hệ bác sĩ ngay.

Nguyên nhân dễ bị cảm cúm sau chuyển phôi

Hệ miễn dịch suy giảm sau dùng thuốc hỗ trợ nội tiết

Trong quy trình chuẩn bị nội tiết cho chuyển phôi, một số thuốc và thay đổi hormone có thể làm cơ thể cảm thấy mệt hơn, miễn dịch không mạnh như bình thường. Khi hệ miễn dịch tạm yếu, cơ thể dễ nhiễm virus cảm, cúm từ người xung quanh.

Thay đổi thời tiết, tiếp xúc nguồn lây bệnh

Thời tiết đổi lạnh nóng thất thường, hoặc tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm là nguyên nhân phổ biến. Virus hô hấp lây qua giọt bắn, tiếp xúc tay-mắt-mũi.

Cơ thể mệt mỏi, stress, ngủ kém

Thiếu ngủ, căng thẳng tinh thần làm suy yếu khả năng phòng vệ của cơ thể, tăng nguy cơ mắc bệnh mùa. Ngoài ra, di chuyển, chờ đợi nhiều cũng khiến cơ thể dễ “xuống sức”.

Dấu hiệu nhận biết cảm cúm sau chuyển phôi

Ho, sốt nhẹ, đau rát họng: Triệu chứng khởi đầu thường là ho khan hoặc ho có đờm, đau rát họng. Nếu kèm sốt, bạn nên đo thân nhiệt thường xuyên.

Nghẹt mũi, chảy nước mũi: Mắt cay, chảy nước mũi, nghẹt mũi thường gặp ở cảm lạnh. Với cúm có thể nặng hơn, mệt hơn.

Mệt mỏi, đau nhức cơ thể: Cảm cúm (influenza) thường gây mệt mỏi sâu, đau nhức cơ bắp; cảm lạnh thì nhẹ hơn.

Những dấu hiệu này có thể báo hiệu biến chứng hoặc tình trạng cần can thiệp y tế kịp thời.

Sau chuyển phôi bị cảm cúm có ảnh hưởng đến phôi làm tổ không?

Về mặt tổng quan, cảm lạnh nhẹ thường không ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phôi làm tổ. Tuy nhiên, nếu kèm sốt cao hoặc nhiễm trùng hệ thống nặng (như cúm có biến chứng), có nguy cơ gây stress toàn thân, ảnh hưởng gián tiếp đến môi trường nội mạc tử cung. 

Một số nghiên cứu cho thấy sốt cao trong giai đoạn đầu có liên quan đến tăng tỉ lệ một vài bất thường bẩm sinh, nhưng bằng chứng không hoàn toàn nhất quán và vẫn còn tranh luận trong khoa học. Vì vậy, cách an toàn nhất là theo dõi thân nhiệt, xử trí sốt kịp thời và báo cho trung tâm IVF để được hướng dẫn cụ thể. 

Nhìn chung không nên quá hoảng sợ khi bị ho nhẹ hay nghẹt mũi. Nhưng cũng không nên chủ quan nếu có sốt cao hoặc triệu chứng nặng mà cần thông báo để bác sĩ cân nhắc xử trí (ví dụ dùng thuốc kháng virus khi nghi cúm).

Bảo vệ sức khỏe sau chuyển phôi khi bị cảm cúm

Theo dõi triệu chứng hàng ngày

• Đo nhiệt vào buổi sáng và khi thấy nóng.
• Ghi nhanh các triệu chứng: ho, đau họng, khó thở, ra dịch âm đạo.
  Nếu có yếu tố nguy cơ (tiếp xúc người bệnh, mất ngủ…), báo với trung tâm IVF.

Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc

Không nên tự mua thuốc không rõ nguồn gốc, kháng sinh hay thuốc giảm đau mạnh mà chưa hỏi ý bác sĩ. Tuy nhiên, nếu chỉ cần hạ sốt, paracetamol (acetaminophen) là lựa chọn được nhiều cơ quan y tế khuyên dùng khi cần, với liều thấp nhất và thời gian ngắn nhất. Các tổ chức y tế lớn vẫn coi paracetamol là thuốc giảm đau/hạ sốt đầu tay trong thai kỳ và tình huống tương tự. 

Lưu ý: một số thuốc kháng vi-rút như oseltamivir (Tamiflu) có thể được chỉ định khi nghi ngờ cúm, đặc biệt ở phụ nữ mang thai hoặc nghi ngờ nhiễm cúm nặng, và bác sĩ là người quyết định, không tự mua dùng. CDC và cơ quan y tế khuyến nghị xem xét điều trị sớm với oseltamivir cho phụ nữ có thai khi nghi cúm.

Biện pháp giảm triệu chứng an toàn

• Nghỉ ngơi, ngủ nhiều hơn.
• Uống đủ nước, bù điện giải nếu cần.
• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý, súc miệng ấm khi đau họng.
• Dùng paracetamol nếu sốt hoặc đau (theo hướng dẫn liều).
  Tránh xông hơi, tắm nước quá nóng hoặc các biện pháp làm tăng thân nhiệt – tăng thân nhiệt lâu có thể không tốt cho giai đoạn làm tổ. 
• Tránh dùng ibuprofen/NSAIDs nếu không có chỉ định của bác sĩ, nhất là khi có thai hoặc nghi vấn mang thai.

Khi nào cần gặp bác sĩ IVF?

• Sốt ≥ 38°C kéo hơn 24 giờ.
• Triệu chứng diễn tiến nặng: khó thở, đau ngực, lú lẫn.
• Ra máu âm đạo hoặc đau bụng vùng chậu dữ dội.
• Nếu bác sĩ trung tâm IVF yêu cầu báo mọi thay đổi sức khỏe trong tuần sau transfer – hãy gọi cho họ ngay.
  

Giải đáp thắc mắc (Q&A)

Sau chuyển phôi bị cảm cúm có ảnh hưởng đến kết quả beta không?

Cảm nhẹ, không sốt thường không làm kết quả beta (hCG) sai lệch. Tuy nhiên, sốt cao hoặc bệnh nặng có thể ảnh hưởng gián tiếp – nếu bạn lo, thông báo cho phòng khám để được theo dõi. 

Một vài nghiên cứu cho thấy sốt có liên quan tới rủi ro nhất định nhưng không có bằng chứng chắc chắn rằng cảm nhẹ làm hỏng kết quả transfer. 

Bị cúm sau chuyển phôi có cần dùng thuốc kháng virus?

Nếu nghi hoặc xác định là cúm (influenza), bác sĩ có thể cân nhắc cho thuốc kháng virus (ví dụ oseltamivir). Với phụ nữ mang thai hoặc có nguy cơ nặng, điều trị sớm giúp giảm biến chứng. Không tự mua dùng; điều trị cần theo chỉ định bác sĩ. 

Có nên xông hơi, xông gừng khi đang chờ phôi làm tổ?

Không khuyến cáo. Xông hơi làm tăng thân nhiệt, có thể gây hại trong giai đoạn nhạy cảm. Thay vào đó, dùng nước ấm rửa mặt, súc miệng, nghỉ ngơi và dùng phương pháp giảm triệu chứng an toàn.

Bị cảm cúm có nên uống nước cam, chanh nhiều không?

Uống nước trái cây tươi hoặc nước ấm có chút chanh giúp bù nước và cung cấp vitamin C, góp phần cảm thấy dễ chịu hơn. Nhưng tránh uống nước quá lạnh nếu bạn bị cảm. Không có bằng chứng nước cam làm hại phôi; ưu tiên bù nước, dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng.

Bị cúm ngày 3-5 sau chuyển phôi có nguy hiểm hơn không?

Ngày 3-5 sau chuyển phôi là giai đoạn phôi bắt đầu làm tổ; tuy nhiên, cảm thông thường (không sốt) hiếm khi phá vỡ quá trình này. Mối quan tâm chính vẫn là sốt cao. Nếu có sốt, hãy xử trí hạ sốt và gọi bác sĩ để được hướng dẫn tiếp.